Vectorium Blog Yazıları

Vectorium ekibinden yazılım, teknoloji, dijital dönüşüm ve mühendislik kültürü üzerine içgörüler.

Kendi Marketplace’inizi Kurmak

Bu yazı, kendi marketplace’inizi kurarken yalnızca “siteyi açmak” değil, satıcı–alıcı ekosistemini çalıştıran kritik bileşenleri (satıcı onboarding/KYC, ürün katalog yönetimi, sipariş–iade süreçleri, split payment & payout, kargo entegrasyonları, moderasyon ve SLA) nasıl kurgulamanız gerektiğini anlatır. Ayrıca MVP kapsamı, ölçeklenebilir mimari yaklaşımı ve ilk 90 gün için pratik bir yol haritası sunar.

·

1) Marketplace’in farkı: İki taraflı pazar (two-sided) Marketplace; tek bir e-ticaret sitesinden farklı olarak iki müşteri tipini yönetir:

  • Satıcı: ürün, stok, fiyat, SLA, kargo performansı

  • Alıcı: arama, filtre, sepet, ödeme, iade, destek
    Başarı; platformun her iki taraf için de güvenilir ve sürtünmesiz     işlemesidir.

    • 2) Çekirdek modüller (Minimum Viable Marketplace)

      Satıcı paneli: ürün yükleme, stok/fiyat, sipariş yönetimi

      Katalog & arama: kategori, filtre, relevancy

      Sipariş akışı: çoklu satıcı (multi-order), faturalama, statü yönetimi

      Ödeme: kart/transfer, fraud kontrolleri

      Komisyon & payout: satıcı hakedişi, kesintiler, mutabakat

      Kargo entegrasyonu: etiket, takip, teslimat SLA

      İade/iptal: satıcı kuralları, müşteri deneyimi

      Moderasyon & güven: ürün içerik kontrolü, satıcı doğrulama, şikayet yönetimi

      3) Ödeme ve payout: En kritik teknik alan

      Marketplace’te “para akışı” tek satıcılı modele göre daha karmaşıktır:

        Sipariş tek sepet olsa bile, birden fazla satıcı gelir paylaşımı doğurur

        Split payment / escrow yaklaşımı ile risk ve iadeler yönetilir

        Payout kurgusu: onaylı teslimat, iade penceresi, kesinti/komisyon, fatura uyumu

        4) Operasyon ve güven: Ölçeklenebilirlik burada başlar

          KYC/Onboarding: satıcı doğrulama ve sözleşme süreçleri

          SLA & performans: kargolama süresi, iptal oranı, iade oranı

          Moderasyon: yasaklı ürünler, telif/marka ihlali, yanıltıcı içerik

          Destek & dispute: alıcı–satıcı anlaşmazlık çözümü (ticketing)

          5) MVP’den ölçeğe: 30–60–90 gün planı

          0–30 gün: MVP kapsamı, satıcı onboarding, katalog, sipariş, temel ödeme 31–60 gün: komisyon/payout, kargo entegrasyonu, iade akışı, raporlama
          61–90 gün:           arama kalitesi, fraud & moderasyon otomasyonu, SLA yönetimi, ölçek optimizasyonları