Bu yazı, kendi marketplace’inizi kurarken yalnızca “siteyi açmak” değil, satıcı–alıcı ekosistemini çalıştıran kritik bileşenleri (satıcı onboarding/KYC, ürün katalog yönetimi, sipariş–iade süreçleri, split payment & payout, kargo entegrasyonları, moderasyon ve SLA) nasıl kurgulamanız gerektiğini anlatır. Ayrıca MVP kapsamı, ölçeklenebilir mimari yaklaşımı ve ilk 90 gün için pratik bir yol haritası sunar.
Fatih Kemer ·
1) Marketplace’in farkı: İki taraflı pazar (two-sided)
Marketplace; tek bir e-ticaret sitesinden farklı olarak iki müşteri tipini yönetir:
Satıcı: ürün, stok, fiyat, SLA, kargo performansı
Alıcı: arama, filtre, sepet, ödeme, iade, destek
Başarı; platformun her iki taraf için de güvenilir ve sürtünmesiz işlemesidir.
2) Çekirdek modüller (Minimum Viable Marketplace)
Satıcı paneli: ürün yükleme, stok/fiyat, sipariş yönetimi
Katalog & arama: kategori, filtre, relevancy
Sipariş akışı: çoklu satıcı (multi-order), faturalama, statü yönetimi
Moderasyon & güven: ürün içerik kontrolü, satıcı doğrulama, şikayet yönetimi
3) Ödeme ve payout: En kritik teknik alan
Marketplace’te “para akışı” tek satıcılı modele göre daha karmaşıktır:
Sipariş tek sepet olsa bile, birden fazla satıcı gelir paylaşımı doğurur
Split payment / escrow yaklaşımı ile risk ve iadeler yönetilir
Payout kurgusu: onaylı teslimat, iade penceresi, kesinti/komisyon, fatura uyumu
4) Operasyon ve güven: Ölçeklenebilirlik burada başlar
KYC/Onboarding: satıcı doğrulama ve sözleşme süreçleri
SLA & performans: kargolama süresi, iptal oranı, iade oranı